Trang chủ > Bình Luận > Cái nhìn thiển cận về tài nguyên thiên nhiên

Cái nhìn thiển cận về tài nguyên thiên nhiên

Gia Minh

Gia Minh, phóng viên RFA
Nghe Phần Âm Thanh

Khẩu hiệu công nghiệp hóa, hiện đại hóa được đưa ra khá lâu nay tại Việt Nam. Thế nhưng việc thực hiện hai quá trình lớn đó chủ yếu được tiến hành qua họat động khai thác những tài nguyên thiên nhiên có sẵn mang đi bán.

Giới khoa học cho rằng cách làm đó không bền vững và đang lãng phí bao nguồn khoáng sản quí giá của đất nước.

Xuất khẩu tài nguyên thô

Câu nói 'rừng vàng, biển bạc' hầu như khá quen thuộc với nhiều người Việt Nam, từ lớp trẻ mới bước chân vào ngưỡng cửa nhà trường cho đến những cán bộ tham gia các khoá huấn luyện chính trị cao cấp.

Hầu như các nguồn khoáng sản, tài nguyên quí giá của Việt Nam như dầu mỏ, than đá, titan… cho đến các lọai nông, lâm, thủy sản hầu như tất cả đều xuất thô chứ không qua chế biến công nghiệp cao cấp nhằm tăng tối đa giá trị gia tăng của mặt hàng.

Và trong suốt nhiều năm qua, các nguồn tài nguyên trên rừng, trong đất, dưới biển được khai thác triệt để nhằm mang lại nguồn thu mà chính phủ nói để sử dụng phát triển đất nước. Tuy nhiên hầu như các nguồn khoáng sản, tài nguyên quí giá của Việt Nam như dầu mỏ, than đá, titan… cho đến các lọai nông, lâm, thủy sản hầu như tất cả đều xuất thô chứ không qua chế biến công nghiệp cao cấp nhằm tăng tối đa giá trị gia tăng của mặt hàng.

Gần đây nhất, chương trình khai thác quặng mỏ bô xít được cho là chủ trương lớn của Đảng và chính phủ vào lúc này. Đơn vị chủ đầu tư kế họach khai thác cho rằng sẽ khai thác bô xít, sản xuất alummina và luyện nhôm ở khu vực Tây Nguyên. Tuy nhiên họat tưởng chừng mang tính công nghiệp hoá này lại bị các nhà khoa học cho là thiển cận.

Giáo sư Phạm Duy Hiển, nguyên giám đốc Viện Hạt Nhân Đà Lạt đưa ra nhận xét về cách làm lâu nay của Việt Nam trong quá trình phát triển:

Tài nguyên để đấy thì chả sao cả, khuynh hướng trên thế giới cho thấy là việc moi móc đất đá lên bán thì cũ quá rồi. Chúng tôi nghĩ một nước công nghiệp hoá thì phải hiện đại hơn, còn bôxít cứ nằm đấy thì chả sao. Sau này con cháu mình khai thác chả có chuyện gì và sử dụng công nghệ tiên tiến thì làm cho có hiệu quả hơn. Nay thì một tập đoàn lớn của nhà nước làm việc này thì chẳng ra sao cả.

Vào hồi cuối tháng ba vừa qua, tờ Thanh Niên cho đăng bài viết của thạc sĩ Nguyễn Đình Xuân, ủy viên Ủy ban Khoa học- Công nghệ & Môi trường của Quốc hội Việt Nam, với tựa đề 'Tài nguyên quốc gia hay tàn phá?' Tác giả đưa ra những con số cụ thể là một tấn quặng titan của Việt Nam khai xuất bán chỉ 400 ngàn đồng, tương đương chừng 25 đô la Mỹ. Trong khi đó nếu qua chế biến thì giá xuất khẩu sẽ gấp đến 100 lần. Ông này còn cho biết thêm cát trắng của Việt Nam xúc lên mang bán 10 đô la một tấn, tràng thạch nghiền sơ giá 300 ngàn, đá xuất khẩu tùy theo lọai từ 500 đến 800 đô la một tấn.

Tài nguyên khoáng sản không phải là vô tận

Tuy vậy các nguồn tài nguyên khoáng sản không phải là vô tận. Theo thạc sĩ Nguyễn Đình Xuân thì có báo cáo nêu rõ là chỉ chừng ba năm nữa Việt Nam phải nhập than, và trong chừng 30 năm nữa thì Việt Nam sẽ không còn than. Hịên thời xuất khẩu than chính thức của Việt Nam chiếm 50% sản lượng của ngành. Tỷ trọng xuất khẩu khoáng sản chiến hơn một phần năm tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Theo thạc sĩ Nguyễn Đình Xuân thì có báo cáo nêu rõ là chỉ chừng ba năm nữa Việt Nam phải nhập than, và trong chừng 30 năm nữa thì Việt Nam sẽ không còn than. Hịên thời xuất khẩu than chính thức của Việt Nam chiếm 50% sản lượng của ngành

Ngoài ra có một tình trạng mà ai cũng thấy rõ ràng là gạo xuất khẩu của Việt Nam so với nước lân cận Thái Lan thấp xa bởi chất lượng kém hơn.

Tất cả đều do sự thiếu vắng của những lọai công nghệ đủ cao để có thể tinh chế các tài nguyên có sẵn.

Nếu họat động xuất khẩu tài nguyên thô cứ tiếp tục như thế thì không thể nào có thể công nghiệp hoá, và hiện đại hoá theo như khẩu hiệu được nêu ra.

Tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn, tổng giám đốc Công ty Sông Hồng, thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam, cũng có ý kiến về họat động hướng khai thác tài nguyên đất nước như lâu nay:

Nếu dựa trên cơ sở chủ trương phát triển kinh tế dựa vào khai thác khoáng sản tài nguyên thì quá lạc hậu, không nói là ấu trĩ. Ví dụ như nước Nga giàu tiềm năng nhất về tài nguyên,khoáng sản mà có thể sử dụng chúng làm thay đổi quan hệ này khác, thế nhưng nay họ rất lúng túng trong cuộc khủng hỏang hiện nay; tức khoáng sản không phải là cứu cánh trong phát triển kinh tế hiện nay. Như Nhật Bản nước không có tài nguyên- khoáng sản mà họ phát triển thế nào?

Câu trả lời đã rất rõ.

Giấc mơ công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Giới khoa học thì cho rằng họ không có đủ nguồn tài chính để có thể theo đuổi những nghiên cứu của ngành. Giáo sư Hồ Sơn Lâm, trưởng Viện Vật liệu ứng dụng tại Việt Nam cho biết:

Kinh phí không có nên chúng tôi chỉ làm nhỏ thôi, và chính chúng tôi phải tự tìm nên phải mất thời gian.

Một doanh gia tại Bến Tre là ông Trương Quốc Tỏan từng có sản phẩm túi tự hủy được chính các cơ quan chức năng trong nước trao giải thưởng, thế nhưng khi đi vay tiền để phát triển thì gặp khó khăn:

Tôi biết từ năm năm rồi, mà sản xuất đại trà thì phải lên máy móc. Muốn có máy móc thì tốn tiền mà đi vay thì không được nên tôi bỏ.

Nhiều người nước ngoài khi đến làm việc tại Việt Nam hoặc những ai từng tiếp xúc với người Việt đây đó trên khắp thế giới đều thừa nhận về trí thông minh, bản tính cần cù nhẫn nại của người Việt Nam. Và trong thực tế trên trường quốc tế, thuộc mọi lãnh vực đều xuất hiện những gương mặt xuất sắc là người Việt Nam. Thế nhưng sức mạnh trí tụê và những đức tính đưa đến thành công vẫn chưa được phát huy trong nước để giúp tạo ra các công trình khoa học ứng dụng vào mọi lĩnh vực cuộc sống để biến giấc mơ công nghiệp hoá, hiện đại hoá thành hiện thực.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/Right-way-for-industrialization-and-modernization-in-vietnam-in-the-opinions-of-experts-with-sbs-04092009153922.html

Advertisements
Chuyên mục:Bình Luận
  1. Không có bình luận
  1. No trackbacks yet.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: